ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Μούχταρο, το κρυμμένο διαμάντι της βοιωτικής γης
Στους πρόποδες του Ελικώνα απλώνεται μια κοιλάδα που η αρχαία παράδοση την ήθελε τόπο κατοικίας των Μουσών, εκεί όπου λένε, χόρευαν τις νύχτες κάτω από τ’ αστέρια. Σήμερα τη λένε Κοιλάδα των Μουσών, βρίσκεται στη δυτική Βοιωτία, κι εκτός από μύθο έχει και κάτι πολύ πιο χειροπιαστό να μας επιδείξει: αμπέλια που δίνουν κρασί αδιάκοπα εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια, τουλάχιστον όσο μαρτυρούν οι γραπτές πηγές!
Ο πρώτος που έγραψε γι’ αυτά ήταν ο ίδιος ο Ησίοδος, γεννημένος στην κοντινή Άσκρη γύρω στο 700 π.Χ. Στο έργο του «Έργα και Ημέραι», ανάμεσα σε συμβουλές για τη γεωργία, βρίσκει χώρο και για το κρασί της περιοχής, τον λεγόμενο «βίβλινο οίνο». Δεν είναι απλώς μια αναφορά· είναι μία από τις παλαιότερες καταγεγραμμένες μαρτυρίες αμπελουργίας σε ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο, κάτι που λίγοι σημερινοί αμπελώνες μπορούν να διεκδικήσουν. Το ίδιο το έργο θεωρείται από τα πρώτα σωζόμενα δείγματα γεωργικής καθοδήγησης στην ευρωπαϊκή γραμματεία, γραμμένο σε μια εποχή που η καλλιέργεια του αμπελιού ήταν ζήτημα επιβίωσης εξίσου με τη σπορά του σιταριού.
Δεν είναι άλλωστε τυχαίο πως η Θήβα θεωρείται στη μυθολογία γενέτειρα του ίδιου του θεού του κρασιού. Εκεί, σύμφωνα με τον μύθο, γεννήθηκε ο Διόνυσος από τη Σεμέλη, κόρη του βασιλιά Κάδμου. Μια περιοχή δηλαδή που η αρχαία φαντασία τη συνέδεσε με το κρασί σε δύο επίπεδα ταυτόχρονα: ως τόπο λατρείας του θεού που το γέννησε και ως γη που το καλλιέργησε πρώτη.
Το Μούχταρο είναι μια σπάνια, γηγενής ερυθρή ποικιλία σταφυλιού που καλλιεργείται σχεδόν αποκλειστικά στη Βοιωτία και, πιο συγκεκριμένα, στην ιστορική Κοιλάδα των Μουσών, στην Άσκρη, στους πρόποδες του Ελικώνα. Για δεκαετίες, αυτή η ποικιλία παρέμενε στην αφάνεια, κινδυνεύοντας ακόμη και με εξαφάνιση. Ωστόσο, χάρη στο πείσμα και το όραμα ντόπιων οινοποιών, όπως η οικογένεια Ζαχαρία στο Κτήμα Μουσών, η ποικιλία διασώθηκε, αναβίωσε και πλέον αποτελεί το απόλυτο σήμα κατατεθέν του βοιωτικού αμπελώνα. Σήμερα, μπορεί κανείς να αναζητήσει εξαιρετικές εμφιαλώσεις και σε άλλα αξιόλογα τοπικά οινοποιεία της περιοχής, όπως το Samartzis Estate και η Οικογένεια Κατρισιώση.
Ο χαρακτήρας και τα αρώματα του κρασιού
Στο ποτήρι, το Μούχταρο ξεχωρίζει αμέσως από το βαθύ, ρουμπινί του χρώμα. Είναι ένα κρασί με έντονη προσωπικότητα, γεμάτο σώμα και ρωμαλέα δομή. Αρωματικά, προσφέρει ένα πολύπλοκο μπουκέτο όπου κυριαρχούν τα ώριμα κόκκινα και μαύρα φρούτα, όπως το κεράσι και το βατόμουρο. Την αρωματική αυτή παλέτα συμπληρώνουν διακριτικές νότες μπαχαρικών, βοτάνων, αλλά και καπνού, ειδικά όταν το κρασί έχει παλαιώσει σε δρύινα βαρέλια.
Στο στόμα, διαθέτει πλούσιες βελούδινες τανίνες, εξαιρετική οξύτητα και μια μακρά, αξιομνημόνευτη επίγευση που του χαρίζει μεγάλες δυνατότητες παλαίωσης. Η δυναμική οξύτητα και ο πληθωρικός του χαρακτήρας το καθιστούν τον ιδανικό συνοδό για πλούσια πιάτα με βάση το κόκκινο κρέας, παραδοσιακά μαγειρευτά κατσαρόλας, αλλά και πλατώ με παλαιωμένα, σκληρά τυριά.
Δεν είναι τυχαίο ότι το Μούχταρο προσελκύει πλέον το ενδιαφέρον κορυφαίων οινοχόων και σεφ απ’ όλη τη χώρα και για όσους μάλιστα σχεδιάζουν γιορτές γαστρονομίας υψηλών προδιαγραφών στην περιοχή, αυτή η ποικιλία αποτελεί τον απόλυτο πρεσβευτή της βοιωτικής ταυτότητας!
Το σύνολο αυτής της αμπελουργικής ζώνης, μαζί με αμπελώνες διάσπαρτους στους γύρω δήμους, Αλιάρτου, Θηβαίων, Θεσπιέων, Θίσβης, Ορχομενού, Σχηματαρίου, Τανάγρας, Βαγίων, συνθέτει σήμερα την περιοχή παραγωγής του Θηβαϊκού Οίνου, μιας ονομασίας Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης που καλύπτει λευκά, ροζέ και ερυθρά κρασιά, αλλά και τη ρετσίνα, που εδώ ακολουθεί εξίσου μακρά παράδοση, λιγότερο γνωστή από αυτή της Αττικής αλλά εξίσου γνήσια.
Ο δρόμος του κρασιού στη Βοιωτία δεν διαθέτει ακόμα την τουριστική υποδομή άλλων, πιο διάσημων αμπελώνων της χώρας· δεν θα βρει κανείς εδώ πολυσύχναστα οινοποιεία με προγραμματισμένες ξεναγήσεις, θα έχει όμως κάτι πιο σπάνιο: τη δυνατότητα να σταθεί στην ίδια κοιλάδα όπου, σύμφωνα με τον μύθο, τραγουδούσαν οι Μούσες, να γευτεί μια ποικιλία που ίσως κρατά μέσα της τη γεύση ενός κρασιού που έπινε ο Ησίοδος και να καταλάβει γιατί, τρεις χιλιάδες χρόνια πριν, ο ποιητής θεώρησε αναγκαίο να του αφιερώσει στίχους.
Πού θα δοκιμάστε το Μούχταρο
